Özel sağlık alanında kendi adına çalışmak isteyen birçok sağlık meslek mensubu için en önemli konulardan biri, faaliyetlerini yasal olarak nasıl sürdürebileceklerini bilmektir. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik ile birlikte, klinik psikologlar başta olmak üzere belirli sağlık meslek mensupları artık Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi açarak mesleklerini serbest olarak icra edebilmektedir.
Yönetmeliğe buradan göz atabilirsiniz: SAĞLIK MESLEK MENSUPLARININ SERBEST MESLEK İCRASI HAKKINDA YÖNETMELİK
Okuma Önerisi: Psikologlar için Yeni Yönetmelik Ne Anlama Geliyor?
Peki süreç nasıl ilerliyor? Hangi şartlar gerekiyor? Başvuru öncesinde nelere dikkat etmek gerekiyor?
Türkiye’nin ilk ruh sağlığı odaklı dijital reklam ajansı Dijital Psikolog olarak bu rehberde, Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi açılış sürecini adım adım anlatıyoruz.
1. Öncelikle bu ruhsatı açmaya uygun olup olmadığınızı kontrol edin
En sık karşılaşılan yanlışlardan biri, psikoloji lisans mezunu olan herkesin kendi adına sağlık meslek hizmet birimi açabileceğinin düşünülmesidir.
Mevcut yönetmeliğe göre psikologlar açısından bu ruhsatı alabilmek için Klinik Psikoloji yüksek lisansını tamamlamış ve klinik psikolog unvanına sahip olmak gerekmektedir. Aynı yönetmelik kapsamında diyetisyenler, fizyoterapistler, odyologlar, dil ve konuşma terapistleri, podologlar, ergoterapistler, hemşireler ve ebeler de gerekli şartları sağlamaları halinde kendi sağlık meslek hizmet birimlerini açabilmektedir.
Bu nedenle başvuru sürecine başlamadan önce mesleki unvanınızın yönetmelik kapsamında yer aldığından emin olmanız önemlidir.
2. Daha önce belediye ruhsatı aldıysanız yeni süreci planlayın
Yeni yönetmelikle birlikte ruhsatlandırma süreci belediyeler yerine İl Sağlık Müdürlükleri tarafından yürütülmektedir. Daha önce farklı isimlerle faaliyet gösteren iş yerlerinin de belirlenen süre içerisinde yönetmeliğe uygun hale getirilerek yeniden ruhsatlandırılması gerekmektedir.
Eğer eski sistemde alınmış bir belediye ruhsatınız bulunuyorsa, yeni başvuru öncesinde mevcut durumunuz hakkında İl Sağlık Müdürlüğünden bilgi almanız ve gerekli işlemleri tamamlamanız faydalı olacaktır.
3. Uygun bir ofis seçin
Birçok kişi önce ofisini kiralayıp daha sonra yönetmeliğe bakıyor. Oysa tam tersi çok daha sağlıklı bir süreç olacaktır. Seçeceğiniz ofisin yönetmelikte belirtilen fiziksel şartları karşılayabilecek durumda olması gerekir. Bazı küçük ofislerde bu şartları sonradan sağlamak mümkün olmayabilir ve ciddi tadilat maliyetleri oluşabilir.
Bu nedenle kira sözleşmesini imzalamadan önce mümkünse mimarınızla birlikte alanı değerlendirmeniz ileride yaşayabileceğiniz sorunların önüne geçecektir.
4. Yerleşim krokisini hazırlatın
Başvuru dosyasında yer alması gereken önemli belgelerden biri de mimar tarafından hazırlanan yerleşim planıdır. Bunun için ofisinizin tüm ölçüleri alınır, odaların kullanım amaçları belirlenir ve yaklaşık 1/100 ölçekli mimari plan hazırlanarak onaylanır. Bu planda uygulama odası, bekleme alanı, tuvalet ve diğer bölümler açık şekilde gösterilir.
Başvuru dosyası hazırlanırken en çok zaman alan aşamalardan biri genellikle bu süreç olmaktadır.
5. Kliniğinizi yönetmeliğe uygun hale getirin
Başvuru öncesinde ofisinizin belirli fiziksel standartları karşılaması gerekir.
Yönetmeliğe göre;
- Uygulama odası en az 10 m² olmalıdır.
- Uygulama odasında lavabo bulunmalıdır. (Bu normalde kaldırıldı ama bazı il sağlık müdürlükleri denetimde görmek isteyebiliyor.)
- Bekleme salonu en az 8 m² olmalıdır.
- Bekleme alanı sekreter hizmet alanı olarak da kullanılabilir.
- Her ilave uygulama odası için bekleme alanına en az 5 m² eklenmelidir.
- Bekleme salonuyla bağlantılı engelli kullanımına uygun bir tuvalet bulunmalıdır.
Başvuru öncesinde bu ölçülerin tek tek kontrol edilmesi, denetim sırasında zaman kaybı yaşanmasını önleyecektir.
6. Engelli tuvaleti şartlarını gözden geçirin
Başvurularda en çok eksiklik tespit edilen alanlardan biri tuvalet düzenlemeleridir. Yönetmeliğe göre engelli kullanımına uygun bir tuvalet bulunmalıdır. Bunun yanında tuvalet kapısının dışarı doğru açılması veya sürgülü sistem olması gerekir. Uygulamada birçok sağlık meslek mensubu yalnızca bu şart nedeniyle tadilat yapmak zorunda kalmaktadır.
Kapının yönünün değiştirilmesi, kapı genişliğinin uygun hale getirilmesi, engelli tutunma barının monte edilmesi ve acil durumlarda kullanılabilecek panik ipinin eklenmesi gibi işlemler başvuru öncesinde tamamlanmalıdır.
Bu nedenle ofisinizi kiraladıktan sonra değil, mümkünse daha tadilat başlamadan önce yönetmelik maddelerini kontrol etmeniz önemlidir.
7. Deprem ve İtfaiye Raporu
Ruhsat sürecinde yangın güvenliği açısından istenen belge, bulunduğunuz il veya büyükşehir belediyesinin itfaiye teşkilatı tarafından düzenlenmektedir.
Başvuru süreci genel olarak şu şekilde ilerler:
- İş yerinizin bulunduğu belediyenin veya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığına başvuruda bulunulur.
- Gerekli belgeler (tapu veya kira sözleşmesi, mimari plan, kimlik, dilekçe vb.) teslim edilir.
- İtfaiye ekipleri iş yerinde yerinde inceleme yapar.
- Yangın güvenliği açısından uygun bulunması halinde yangın uygunluk raporu düzenlenir.
Sağlık Meslek Hizmet Birimlerine ilişkin yeni düzenlemelerle birlikte uygulamada önemli bazı değişiklikler de yapıldı.
- Deprem dayanıklılık raporu, muayenehanelerde olduğu gibi Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimlerinin ruhsat başvurularında da standart olarak aranan belgeler arasında yer almamaktadır.
- Yangın güvenliği değerlendirmesinde önemli bir kolaylık sağlanmıştır. İstanbul İtfaiye Daire Başkanlığı ile yapılan görüşmeler doğrultusunda, yangın uygunluk değerlendirmelerinde artık binanın tamamı yerine yalnızca sağlık meslek hizmet biriminin bulunduğu bağımsız bölüm değerlendirilmektedir. Başka bir ifadeyle, yangın raporu düzenlenirken yalnızca ofisinizin bulunduğu alan denetlenir.
Bu değişiklikler, özellikle mevcut bir ofisi sağlık meslek hizmet birimine dönüştürmek isteyen sağlık meslek mensupları açısından ruhsat sürecini daha öngörülebilir hale getirmektedir. Ancak uygulamada iller arasında belge ve prosedür farklılıkları olabileceğinden, başvuru öncesinde bağlı bulunduğunuz İl Sağlık Müdürlüğünden güncel evrak listesini teyit etmeniz faydalı olacaktır.
8. Başvuru belgelerinizi hazırlayın
Başvuru sırasında İl Sağlık Müdürlüğüne çeşitli belgeler sunulmaktadır.
Bunlar arasında genel olarak;
- Başvuru dilekçesi
- Diploma ve meslek belgeleri
- Yerleşim krokisi
- Kimlik belgeleri
- Vesikalık fotoğraf
- Vergi ile ilgili belgeler
- Adli sicil beyanı
- Branşa uygun tıbbi cihaz ve ekipman listesi
gibi evraklar yer almaktadır. Başvurudan önce İl Sağlık Müdürlüğünden güncel belge listesini istemenizde fayda vardır. Yönetmelikte ruhsat başvurusunun EK-1’de belirtilen belgelerle yapılacağı belirtilmektedir.
9. İl Sağlık Müdürlüğü yerinde inceleme yapar
Belgeler teslim edildikten sonra süreç tamamlanmış olmaz.
İl Sağlık Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyon, başvuru dosyanızı incelemenin ardından yerinde denetim gerçekleştirir. Bu incelemede fiziksel alanın yönetmeliğe uygunluğu, uygulama odaları, bekleme alanı, engelli tuvaleti, tıbbi cihazlar ve diğer standartlar kontrol edilir.
Eksiklik tespit edilmesi halinde bunların giderilmesi için süre verilir. Eksiklikler tamamlandıktan sonra yeniden inceleme yapılır ve uygun bulunması halinde ruhsat düzenlenir.
Ortaklı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi Açılabilir mi?
Evet. Yönetmeliğe göre aynı unvana sahip en fazla üç sağlık meslek mensubu, müşterek olarak Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi açabilir. Bu durumda her sağlık meslek mensubu adına ayrı bir ruhsat belgesi düzenlenir ve her biri için yönetmelikte belirtilen fiziki şartları sağlayan ayrı bir uygulama odası bulunması gerekir. Ortak kullanım alanları ise tüm ruhsat sahiplerinin ortak sorumluluğundadır.
Ortaklı başvurularda kira sözleşmesi iki farklı şekilde düzenlenebilir:
- Kira sözleşmesini tek ortak imzalayacaksa, sözleşmede iş yerinin ortak kullanıma veya alt kiraya uygun olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmalıdır.
- Tüm ortaklar kira sözleşmesini birlikte imzalayacaksa, her ortak kendi adına ruhsat başvurusunu yapabilir.
Her ortak için başvuru dosyası ayrı hazırlanır ve kişisel belgeler (diploma, fotoğraf, başvuru evrakları vb.) ayrı ayrı sunulur.
Önemli: İş yerine ait belgeler ortak olsa bile, yangın uygunluk belgesi (itfaiye raporu) her ruhsat başvurusu için ayrı ayrı alınmalıdır. Ortaklar aynı belgeyi kullanarak başvuru yapamaz. Bu nedenle ortaklı açılış planlanıyorsa, her ruhsat sahibi için yangın uygunluk süreci ayrıca yürütülmelidir.
Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi Ruhsatı Aldıktan Sonra Dikkat Edilmesi Herekenler
Ruhsatın alınması sürecin sonu değildir. Yönetmelik, faaliyet sırasında da uyulması gereken birçok kural içermektedir.
Örneğin;
- Ruhsat devredilemez.
- Aynı kişi yalnızca bir sağlık meslek hizmet birimi açabilir.
- Ruhsat belgesi ile diplomaların görünür şekilde asılması gerekir.
- Tabela belirlenen ölçülere uygun hazırlanmalıdır.
- Hasta kayıtlarının elektronik ortamda mevzuata uygun şekilde tutulması zorunludur.
- Sağlık meslek hizmet birimleri düzenli olarak denetlenebilir.
- Klinik psikologlar için tıbbi atık sözleşmesi zorunluluğu kaldırılmıştır.
Bu nedenle yalnızca açılış sürecine değil, ruhsat sonrasındaki yükümlülüklere de hâkim olmak önemlidir.
Sonuç
Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi açmak, yalnızca bir ofis kiralamaktan ibaret değildir. Başvuru belgelerinin hazırlanması, mimari planın oluşturulması, fiziksel standartların sağlanması ve İl Sağlık Müdürlüğü denetiminden başarıyla geçilmesi gereken kapsamlı bir süreçtir.
Başvuru öncesinde yönetmeliği dikkatlice incelemek, ofisi bu şartlara göre hazırlamak ve eksiklikleri önceden tamamlamak hem ruhsat sürecini hızlandıracak hem de sonradan oluşabilecek ek maliyetlerin önüne geçecektir.
Her ne kadar uygulamada bazı illerde süreç farklı şekillerde ilerleyebilse de temel esaslar Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Başvuru yapmadan önce bağlı bulunduğunuz İl Sağlık Müdürlüğü ile iletişime geçerek güncel uygulamaları ve istenen belgeleri doğrulamanız faydalı olacaktır.
